Cây Bìm Bìm Là Gì? 5 Tác Dụng Của Cây Bìm Bịp 2021 1

Cây Bìm Bìm Là Gì? 5 Tác Dụng Của Cây Bìm Bịp 2021

Cây bìm bìm là một loại hoa leo, được trồng làm cảnh ở khá nhiều nơi. Tuy nhiên ít người biết đến công dụng chữa bệnh hữu hiệu của loại cây này. Cùng Thuốc Mỹ tìm hiểu tác dụng của cây bìm bịp qua bài viết dưới đây bạn nhé

Cây Bìm Bìm Là Cây Gì? (Bìm Bịp)

Cây Bìm Bìm Là Cây Gì? (Bìm Bịp)
Cây Bìm Bìm Là Cây Gì? (Bìm Bịp)

Bìm bìm biếc hay còn gọi là bìm bịp là một loại dây leo cuốn, thân mảnh, có điểm những lông hình sao. Lá hình tim, xẻ 3 thùy, mặt trên nhẵn và xanh, mặt dưới có lông, màu xanh nhạt. Hoa màu hồng tím hay lam nhạt.

  • Tên gọi khác: Khiên ngưu tử, Hắc sửu, Bạch sửu.
  • Tên khoa học: Ipomoea cairica (L) Sweet.
  • Họ: Bìm bìm (Convolvulacae).

Hạt màu đen là Hắc sửu, hạt màu trắng là Bạch sửu.

Sở dĩ gọi là khiên ngưu tử là vì “Khiên” là dắt, “Ngưu” là trâu, vì có người dùng vị thuốc này khỏi bệnh, dắt trâu đến tạ ơn người mách thuốc.

Dược liệu là hạt phơi hay sấy khô của cây Bìm bìm biếc. Hạt gần giống một phần năm khối cẩu, dài 4 – 7 mm, rộng 3 – 4,5 mm, mặt ngoài hơi lồi lõm, màu nâu đen, vỏ cứng. Ngâm hạt vào nước vỏ hạt sẽ nứt và tách ra.

Ở Việt Nam, loài cây này thường thấy ở các tỉnh vùng núi thấp, trung du và cả ở đồng bằng. Cây còn được trồng ở bờ rào hay cho leo lên giàn để che nắng ở trước nhà và làm cảnh.

Đây là loài cây ưa ẩm, ưa sáng, sinh trưởng mạnh trong mùa mưa ẩm. Cây có khả năng đẻ nhánh khỏe từ các chồi ở kẽ lá. Mùa hoa quả kéo dài từ 4–5 tháng.

Cây Bìm Bìm Sử Dụng Như Thế Nào?

Sử dụng toàn cây, thu hái quanh năm. Sau khi thu hoạch, rửa sạch, cắt ngắn rồi dùng tươi hay phơi khô đều được.

Ở Nhật Bản, bìm bìm là cây cảnh rất được ưa chuộng, người ta đã tiến hành lai giống, tạo ra gần trăm loại bìm bìm khác nhau.

Nhưng ở nước ta, mỗi khi nhắc tới loài cây này, nhiều người thường liên tưởng đến câu tục ngữ “giậu đổ bìm leo”. Trong mắt nhiều người, đó là loài cây xấu, chuyên lợi dụng lúc người gặp nạn thừa cơ lấn át.

Hoa bìm bìm dù đẹp, nhưng bị coi là thứ “hoa hèn”, nên ít người trồng nó làm cảnh. Tuy nhiên, nếu xét trên phương diện y học, cũng như về giá trị thực dụng, thì định kiến nói trên là quá bất công.[1]

Video về hoa bìm bìm tím

Tại sao hoa bìm bìm lại đổi màu?

Từ sáng đến chiều, màu hoa chuyển từ lam nhạt sang hồng hoặc tím. Bí mật này, mãi về sau khoa học mới lý giải được. Sáng sớm, hoa bắt đầu phân giải chất đường và giải phóng khí CO2 ra ngoài, độ kiềm trong hoa tăng lên do nồng độ acid giảm xuống, nên cánh hoa có màu lam nhạt.

Khi mặt trời lên cao, hoa bắt đầu hấp thụ thêm khí CO2 khiến cho độ acid trong hoa tăng lên, nên cánh hoa lúc này có màu hồng hoặc tím.

Ban ngày, trời nắng, cánh hoa nở xòe ra, nhìn tựa như cái ô che nắng. Chiều đến hoặc lúc trời âm u, cánh hoa cụp lại, như chiếc ô đã gấp, lúc này hoa xoắn lại, theo chiều quay của kim đồng hồ, ngược với chiều quay của thân cây.

5 Tác Dụng Của Cây Bìm Bịp Mà Bạn Chưa Biết

5 Tác Dụng Của Cây Bìm Bịp Mà Bạn Chưa Biết
5 Tác Dụng Của Cây Bìm Bịp Mà Bạn Chưa Biết

 Hoa bìm bìm chứa nhiều Glucosid là Pharbitin đây là các hoạt chất có nhiều công dụng đặc biệt.

Tác dụng làm sạch không khí

Bìm bìm có một tác dụng cực hữu ích mà ít người biết đó là có thể hấp thụ một số chất có hại: sulfur dioxid, carbon dioxid, fluorine hydrid, chlorin và hydrogen sulfid…

Do đó, trồng bìm bìm làm cảnh, còn có thêm tác dụng làm sạch môi trường.

Truyền Thuyết Về Khiên Ngưu Tử – Vị Thuốc Chữa Trướng Bụng

Hạt bìm bìm trong Đông y có tên là “khiên ngưu tử”, có nghĩa là “thằng bé dắt trâu”. Vì sao vị thuốc lại có tên như vậy?

Xuất xứ của tên “khiên ngưu tử” được nói tới trong sách “Danh y biệt lục” của Đào Hoằng Cảnh (456 – 536), nhưng rất vắn tắt: “Vị thuốc này mọc ở ngoài đồng, có người dắt trâu đến tạ ơn thầy thuốc, nên có tên như vậy”.

Chuyện dắt trâu diễn ra cụ thể như thế nào, thì không thấy y thư mô tả.

Tương truyền: Có bác nông dân, con mắc bệnh trướng bụng, đưa đi khám, được thầy thuốc cho uống một thứ thuốc tán.
Mang về nhà uống, bụng đứa con bắt đầu nhỏ dần, chẳng bao lâu sức khỏe phục hồi như trước.
Cả nhà vô cùng cảm kích, bàn đi bàn lại, cuối cùng quyết định mang con trâu vừa tròn 1 tuổi, đến biếu thầy thuốc để tỏ lòng biết ơn.
Thế là, bác nông dân bảo con dắt trâu, cùng đến nhà thầy thuốc tạ ơn. Khi hỏi con mình đã được cho uống thứ thuốc gì mà khỏi bệnh, thầy nói: “Đó là thứ mọc hoang ở ngoài đồng, bản thân ta cũng chưa biết vị thuốc có tên là gì! Thằng bé đã dắt trâu tới, thì hãy gọi là “khiên ngưu tử” vậy!”
Còn con trâu thầy thuốc từ chối nhất quyết không nhận, bác nông dân đành bảo con dắt trâu trở về. Nhưng từ đó, vị thuốc mới có tên là “khiên ngưu tử”. “Tử” nghĩa là đứa con trai hoặc là hạt giống.
Vì vậy “khiên ngưu tử” có thể hiểu là: “Thằng bé dắt trâu”, mà cũng có thể hiểu là “hạt dắt trâu”.

Tác dụng của bìm bìm theo y học hiện đại

Hạt Khiên ngưu mùi nồng, vị chát, khó chịu. Trong đó có chừng 2% chất glucosid gọi là phacbitin, ngoài ra có 11% chất béo. Hạt cây có tác dụng gây tẩy xổ do hoạt chất muricatin A.

Nhiều nghiên cứu y học hiện đại về tác dụng của vị thuốc khiên ngưu tử (hạt bìm bìm) thu được kết quả như sau:

  • Khiên ngưu tử có tác dụng tăng độ lọc Inulin của thận.
  • Chất Pharbitin trong dược liệu có tác dụng tẩy mạnh, khả năng tẩy tương tự như Jalapin, giúp diệt các loại giun, sán, ấu trùng.

Tuy nhiên, hạt cây bìm bìm có chứa độc tính, có thể gây ngộ độc khi dùng ở liều lượng cao nên cần đặc biệt thận trọng khi dùng.

Tác dụng của bìm bìm theo y học cổ truyền

Theo y học cổ truyền, Khiên ngưu vị đắng, tính lạnh, có ít độc, quy vào các kinh phế, thận, đại trường. Vị thuốc Khiên ngưu có tác dụng công trục thủy ẩm, tức là giúp thải phần nước tích tụ không đúng chỗ (gây phù thũng, báng bụng…) ra ngoài. Bên cạnh đó, Khiên ngưu còn giúp sát trùng, thông đại tiểu tiện, trừ giun.

Xem thêm: 9 Loại Lá Cây Uống Mát Gan Giải Độc 2021

Một số bài thuốc dân gian từ cây bìm bìm

Một số bài thuốc dân gian từ cây bìm bìm
Một số bài thuốc dân gian từ cây bìm bìm
  • Chữa các chứng thũng trướng: Dùng độc vị khiên ngưu tử, tán mịn, ngày uống 2 lần, mỗi lần 4g, dùng nước chiêu thuốc. Hoặc dùng khiên ngưu tử 10g, nước 300ml, sắc còn 150ml chia 2 lần uống trong ngày. Có tác dụng chữa phù thũng, nằm ngồi không được, uống thuốc nếu tiểu tiện nhiều được thì khỏi.
  • Trướng bụng do xơ gan hoặc viêm thận mạn tính: Khiên ngưu tử 80g, hồi hương 40g; tất cả nghiền mịn, trộn đều. Mỗi ngày uống 1 lần, mỗi lần 8g, uống khi đói bụng, chiêu thuốc bằng nước sôi; uống liên tục trong 2 – 3 ngày.
  • Chữa phù do viêm thận: Khiên ngưu tử 100g – nghiền mịn, hồng táo (táo tầu) 80g – hấp chín, bỏ hột, giã nát, gừng tươi 500g – giã nát vắt lấy nước, bỏ bã; tất cả đem trộn đều thành một thứ bột nhão, cho vào nồi hấp nửa giờ, trộn đều, lại hấp thêm nửa giờ nữa là được. Lượng thuốc trên chia đều thành 8 phần, ngày uống 3 lần – sáng, trưa, chiều, mỗi lần uống 1 phần, sau 2,5 ngày thì hết; kiêng muối trong 3 tháng.
  • Trị giun đũa, giun móc: Khiên ngưu tử 8g, tân lang (vỏ quả cau) 8g, đại hoàng 4g; tất cả đem nghiền mịn, trộn đều, ngày uống 2 lần, vào sáng sớm và buổi chiều khi đói bụng, mỗi lần uống 3 – 4g, dùng nước sôi chiêu thuốc, trẻ nhỏ tùy theo tuổi cần giảm bớt liều.

Ngoài ra, hạt bìm bìm còn được sử dụng để giữ gìn vẻ đẹp theo một số cách khác như sau:

  • Làm mịn da mặt: Hắc khiên ngưu tử (sao), bạch chỉ, linh lăng hương, cam tùng, quát lâu nhân – mỗi thứ 100g, trà tử 200g, tạo giác mạt (trái bồ kết tán mịn) 200g. Tất cả đem nghiền thành bột mịn, trộn đều, ngày xoa lên da mặt 3 – 4 lần.
  • Chữa mụn trứng cá: Dùng hắc khiên ngưu tử tẩm rượu 3 ngày. Sau đó vớt hạt ra, phơi khô, nghiền thành bột mịn. Trước hết giã gừng tươi vắt lấy nước cốt bôi lên chỗ da bị bệnh, sau đó rắc bột thuốc lên; mỗi ngày 2 – 3 lần.
  • Làm mờ các vết đen trên da mặt: Hắc khiên ngưu tử, bạch cương tàm, tế tân, các vị thuốc dùng liều lượng bằng nhau, nghiền thành bột mịn. Hòa với nước ấm để rửa mặt, ngày 3 – 4 lần.

Liều dùng có thể khác nhau tùy theo từng đối tượng. Liều lượng dựa trên tuổi, tình trạng sức khỏe và một số vấn đề cần quan tâm khác. Bạn hãy thảo luận với thầy thuốc và bác sĩ để tìm ra liều dùng thích hợp.

Một Số Lưu Ý Các Bài Thuốc Từ Bìm Bìm

Bạn cần cân nhắc giữa lợi ích của việc sử dụng với nguy cơ có thể xảy ra trước khi dùng. Tham khảo ý kiến tư vấn của thầy thuốc hay bác sĩ trước khi sử dụng vị thuốc này.

Chưa có đủ thông tin về việc sử dụng vị thuốc này trong thời kỳ mang thai và cho con bú. Bạn cần tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng thảo dược này.

Bìm bìm có thể xảy ra tương tác với một số thuốc hoặc thực phẩm chức năng mà bạn đang sử dụng. Để đảm bảo an toàn và hiệu quả khi dùng, bạn nên hỏi ý kiến từ bác sĩ và thầy thuốc trước khi dùng bất kỳ dược liệu nào.

Các bài viết của Thuốc Mỹ chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Cám ơn bạn đã dành thời gian theo dõi và quan tâm ạ.

Sản phẩm khuyên dùng

Sản phẩm khuyên dùng

Hỏi và đáp (0 bình luận)